a batalla non a ves porque sucede lonxe, en Eritrea
a pintura é enorme, tres ou catro veces maior que os cortinados dun teatro de ópera. A nai, unha das catro nais do rapaz, vai falar e efectivamente fala. Nada, nalgún lugar simbólico o fungo transfigúrase en doncela
—míralle a capotiña e o manto lepiota
intúeslle o corpo, esvelto e atigrado; o tacto, frío. Como xeado é nos cogomelos cando atardece. E sorprendente e feliz porque podes retirar a mao e enluvar os dedos ou quecelos nos teus petos. Seguramente é muda. Só o nome perfecto de Deus, o nome de Antonin Artaud onde alguén ispe a pedra. Grandes lenzos de chuvia cara a dentro, a moitos quilómetros, profundos de follas moi húmidas e mortas e porque chegas tarde escachas nos ourizos onde dormen nenos con tiara solar e bambéanse e unha das catro nais vai falar e efectivamente fala nesta alcoba dedicada a Stern porque estamos dentro, no grimorio dun poeta, e conta Xulia Moesa cómo tivo que camiñar sobre o esterco vintecinco metros para buscar unha peciña da muxidoira que se lle perdera, e contemplan todos, a moitos quilómetros de profundidade, as páxinas da Ultratumba conxeladas por mor da couza, por lle sandar o mal, e respiran e hai que vestir a pedra
o que nunca chegaremos a desvelar é se estamos dentro ou non, se a lágrima é de acibeche ou de basalto, se dentro están as tres magas danzarinas, se lograremos algunha vez abrir o túnel. A pedra condénsase coma nun rito ciguri. Sinala entón as iniciais, as iniciais brancas e as iniciais vermellas, do sol-macho real, do sol-femia, real. Nunca chegaremos a saber se os nosos nervios son emanacións do sol, se a páxina é parasitaria das secrecións do meu cerebro
os nosos nervios radiantes de azafrán nas letras do betilo
sobre todo cando as perdas son tan violentas e próximas
Acción inserida entre a arte sonora e a oralidade. Texto cantado e modificado co corpo. Performance da repetición baseada na obra poética do existencialista portugués Raúl Brandão. Interacción co público.
Duración aproximada: 50 m
.
MARGARIDA CHAMBEL (Lisboa, 1978) e NUNO OLIVEIRA (Lisboa, 1974)
Formados no ámbito da performance e a danza, xuntos traballan dentro do campo da arte de acción, participando en encontros e festivais talles como Chamalle X, Festival de Escena Contemporânea, no Circulo De Belas Artes de Madrid ou no Festival Internacional de Música Experimental e Performance (Aielo de Malferit). Actualmente desenvolven unha oficina de artes plásticas e performativas con mozos presos de Chapito, en Lisboa.
“Antes foi terra, logo terreo, mais tarde territorio…
E só é necesario que ela bostee para que todo volva á súa orixe e nós, pobre eixo da existencia, esquecémolo con frivolidade e hai tempo.
Fixemos noso o todo, acoutámolo, reconfigurado… Impuxémoslle normas ad hoc que nin sequera foron respectadas, alimentando as nosas gulas, tentando encher o baleiro que nos regala a consciencia… sen lembrar que somos simplemente caspa.
Empezamos a intuír que non existe aspirina por se lle dá por toser ou rascarse. Así que oremos, irmáns todos, e reinventemos de novo a deus… Aínda que só sexa para devolverlle a responsabilidade.
Poética da imaxe e do corpo. Acción contundente, eficaz, sen espazos para os artificios e os enganos. Minuciosa posta en escena e coidado emprego dos materiais.
7 Pezas breves de poesía sonora. Poesía ligada ao conceptual.
Poesía discursiva. Poesía concreta. Poesía proceso.
Investimentos. Música visual, música nocturna.
Encontro e xustaposición de linguaxes.
BARTOLOMÉ FERRANDO
(Valencia, 1951)
Profesor titular de performance earte intermedia na Facultade de
Belas Artes de Valencia.
Participou en multitude de eventos enEuropa, América e Asia.
Organiza festivais internacionais noIVAM e no MNCARS.
Foi membro de Flatus Vocis Trio,Taller de Música Mundana y Rojo, ecoordinador de revísta Texto poético.
Publicou poesía e ensaio, e realizado abundantes gravacións en MC,LP e CD,
así como DVD de performance.
“Desde el principio”
.
“El cuadro”
.
“lo bueno”
.
“Música visual”
____________________
POÉTICA
* A menudo desarreglo el orden de las palabras y las
articulo de otra manera: todos los substantivos agrupados,
apelotonados, mientras cabalgan los verbos unos sobre otros
intercambiando sus papeles. Los artículos cambian de
género. Los adjetivos, de pronto, desaparecen.
* En ocasiones hago gimnasia con las palabras: las estiro,
las hago saltar o las doblo sobre sí mismas; en otras, les
cambio la velocidad: convierto las palabras lentas en
rápidas y a la inversa, dando uso a un sinfín de variantes.
El resultado es un atasco o una gran fluidez. De este modo
los objetos reposan o se mueven frenéticamente. Casi nada
permanece en su sitio. Mostramos y demostramos un parpadeo
arrítmico, asimétrico.
* Mellar las palabras, agujerearlas, arrugarlas, quemarlas
parcialmente, aplastarlas, coagularlas o romperlas,
descubre y revela una pluralidad de vías creativas y de
intervención con el lenguaje escrito: desde cambios de
sentido hasta superposiciones o encabalgamientos; desde la
construcción de vocablos parcialmente ininteligibles hasta
la reagrupación o dispersión de elementos residuales. Usamos
el cuerpo de la letra con las características físicas que
ostenta: su dureza, su fragilidad, su textura, su
flexibilidad, su elasticidad. La escritura se diluye, se
disuelve, se desbarata.
* Pienso palabras. Palabras redondas, elásticas,
angulares, puntiagudas. Con el pensamiento toco y
acaricio las palabras. Pensamientos de colores
impregnan palabras. Palabras que dan sombra a otras,
encogidas en los repliegues y esquinas del pensamiento.
Palabras que recorren el pensamiento de parte a parte, se
balancean a la deriva o permanecen encaramadas en lo alto
de un montículo. Tejidos. Retales de habla.
* Acompaño las palabras con gestos. Gestos redondos,
cuadrados, curvos, en zig-zag. Gestos que escriben palabras
allí donde no están. Gestos que repiten siempre la misma
trayectoria, el mismo recorrido. En el centro de un gesto
incrusto otro que se mueve en sentido contrario. Relaciono
un pensamiento con un gesto que nada tiene que ver con él,
sin mediar palabra alguna. Injerto trozos de habla en un
discurso encadenado de gestos. Reutilizo en ocasiones
algunos que ya había olvidado y arrinconado.
* A veces miro las cosas a través de las palabras, y si
éstas fermentan y se descomponen, también lo hacen aquellas.
El resultado es imprevisible: los objetos se deshacen y
permiten que el lenguaje entre a formar parte de ellos, o
a la inversa. De este modo todas las cosas albergan
potencialmente su propia transformación, su permanente
cambio. Entonces preciso volver a construir la trabazón
del pensamiento y Del habla. Palabras desconocidas exigen
ir acompañadas de nuevos gestos. Los objetos nos miran con
sus ojos apuntando en otra dirección. La escritura se
despeina y desgrana como un puzzle, a medida que el espacio
no ocupado cobra mayor relieve. La movilidad de los
corpúsculos es enorme.
Es en ese momento, en esa situación, cuando advierto
que las posibilidades creativas se expanden, se multiplican, se desbocan.
Bartolomé Ferrando
(Texto publicado originalmente en la revista Insula 603-604, pág 21)
Poemas experimentales y sonoros. Trajes-soneto y sonetos donde las palabras son sustituidas por acciones.Poesía visible, en la que las palabras devienen en objetos para ser manipuladas, disparadas, rasgadas, destruidas, dejando al desnudo su sentido.
Duración aproximada: 40 m.
FERNANDO AGUIAR(Lisboa, Portugal, 1956)
Considerado por la crítica portuguesa como el máximo representante de la performance y la poesía visual portuguesa. En 1972 comienza su trabajo de acción y poesía experimental. Ha realizado acciones, exposiciones, mail-art y participado en festivales y bienales en más de 40 países de todo el mundo.
Por fuera y por dentro
ser fuera estar fuera y poner fuera de afuera
por fuera poner afuera ahora aquí fuera
poner fuera en la hora y mejora allá afuera
ahora otrora estar fuera y ser afuera.
ven afuera entrar fuera y dar fuera acá afuera
para afuera aquí fuera demora ponerla fuera
estar fuera de afuera y desflora en la hora
aunque ser fuera y de afuera poner fuera
estar afuera por fuera y de afuera poner dentro
ser fuera ahora y por dentro demora
por dentro estar fuera y poner fuera de dentro
si entro sediento por dentro y por fuera.
estar fuera ahora y ver dentro del centro
dar adentro acá adentro y poner dentro de afuera
si entro allá afuera y de fuera concentro
ven fuera ven dentro por dentro y por fuera.
poner dentro por dentro por el centro adentro
ir dentro estar adentro y aguantar en el centro
ser dentro por dentro y no tener sentimiento
invento el viento e intento ver adentro.
ser dentro allá adentro leer adentro por dentro
acá adentro argumento y siento en el centro
entrar dando adentro y salir con aumento
por dentro del viento si intento reviento.
desde dentro o desde fuera
afuera o adentro
por ser o ser ven
¡FUERA!
(por dentro)
ERRATA
(en forma de soneto con rabo)
Luego en la primera página, precisamente en la primera línea,
donde se lee era una vez…,léase finalmente…
En la página catorce, en la línea cuatro,
donde se lee cuadro, léase cuarto.
En la página siguiente, en la línea ocho y medio,
donde se lee por medio de,léaseen el medio que.
Casi en la página treinta, en la línea férrea,
donde se lee tanto mar, léase poca tierra.
En la página rasgada, en la línea de fuego,
donde se lee horca, léase fuerza.
En una página inexistente, en la línea del horizonte,
donde se debería leer, léase así.
En la página del medio, en la línea del ecuador,
donde se lee en paralelo, léase en diagonal.
En la página oscura, entrelíneas,
donde se lee se jode, léase se puede.
En la página suelta, en la línea de la tierra,
donde se lee suelo, léase sueño.
En una página distante, en la línea del pensamiento,
donde se lee no pienso, léase pero existo.
Al pasar de la página, en la línea del infinito,
donde se tiene mucho que leer, léase lo mucho que se tiene.
En la página en blanco, en la línea de lo imaginario,
dondeno se lee, no se lea.
En una página perdida, en una línea al acaso,
donde se leeincluso así, léase así mismo.
A tantas páginas, en la línea con que cada una se cose,
donde se lee entrevistase, léase entredíspase.
En la última página, incluso en la última línea,
donde se leefinalmente…, léaseera una vez…´
PERCORRIDO performance A TRAVÉS DE POEMAS VISUAIS, SONOROS, TEXTUAIS E OBXETUAIS
Duración aproximada: 90 m.
1. PRAZA CONSTITUCIÓN,
2. RUA CESTEIROS,
3. PRAZA ALMEIDA,
4. RUA MENDEZ NUÑEZ,
5. RUA DO FUNIL,
6. PRAZA EDUARDO CHAO,
7. RUA PERIGROS,
8. SUBIDA SAN XULIÁN,
9. RUA PEIXE,
10. RUA PEÑASCO,
11. PRAZA DO PEÑASCO,
12. BAJADA AL FUERTE,
13. PRAZA POBOADORES,
14. SUBIDA DA BARROCA,
15. FONTE DA BARROCA,
16. LAVADEROS
Paso previo I: Envío de material a Bos Aires. Fotografías da zona vella de Vigo para a confección dunha acción poética programada a distancia. Paso previo II: Recepción de poemas visuais a través de correo electrónico con indicacións precisas sobre a súa impresión e colocación nas paredes das rúas. Paso previo III: Recepción por correo ordinario de instrucións para a realización do percorrido da acción deseñada.
Acción: 25 de Abril de 2009, Casco vello.
PRAZA DA CONSTITUCIÓN Logo de dar efusivamente a man a todos os presentes, péguese o cartel: “Encontro de urxencia”
RUA CESTEIROS Entrega aos presentes de “poemas de vimbia”. Estes poemas, consistentes nunha soa palabra deberán ser abandonados ao longo do percorrido en lugares que estean en xusta relación co significado de cada poema, e coa esperanza de que futuros viandantes fixen a súa mirada neles.
PRAZA ALMEIDA Pegar un sumidoiro impreso sobre outra real, reunirse en corro ao redor dela e reflexionar durante apenas 10 segundos sobre o instante no que cada cal vive.
PRAZA MENDEZ NUÑEZ Tendo en conta a súa situación de precariedade, Daniel Rojo solicita séxalle enviado un banco ao seu domicilio.
RUA DO FUNIL
Pegar cartel. continuación e cos ollos pechados, darlle a volta ao funil.
RUA DÁ ESPERANZA Ler en voz baixa e mentres se camiña a seguinte carta:
Queridos amigos, en confidencia:
Ás veces creo estar perdendo iso que chaman esperanza (un son tenue que se escapa mentres se camiña). O vento varre os recordos con escobas de cemento, algúns quedan e incendian aos seus compañeiros, e estes contaxian ao resto ata converterse en aire líquido. Merece a pena deterse agora para defenderse. Os lugares acábanse. O pensamento non espera, con todo. É o único que non espera. De esperar a pensar, non pensaría, de pensalo dúas veces non quedaría. O pensamento é antiesperanza. Pero como perder a esperanza intencionadamente? A esperanza non pode perderse, para perderse necesitaría non estar parada, aí queda, agardando sempre. Para estar perdida sería preciso que escapase a si mesma, como escapa o desexo ao desexo a pesar das cadeas que o suxeitan a si mesmo. Esperanza: unha puta locuaz e sen paraugas. Espero que lean as miñas queixas. Espero que perdoen o meu atrevemento de pedirlles que as lean. Xa non quedan lugares, só edificios, sombras, vaidades e liñas veloces. Mala racha. Pero así é a esperanza, onde antes había fiestras ábrense contraventanas ao ceo de plástico, xa non queda fame que devorar, xa non quedan terremotos que non fagan tremer a máis absoluta desesperanza e derrúbena ata afundila na terra. Por fortuna, os sentimentos suceden logo dunha longa reflexión. Se puidese espiríame para que vexan que non escondo esperanza algunha. Os camiños que circundo non levan a ningunha parte, miro cara atrás, xa non podo saber cando botamos a andar sen saber onde regresar. Non queda máis remedio que difuminar a espera logo de consumila a cegas. Emancipemos a espera. Teñamos preguiza. Os tempos dos hemisferios pártense a berros, é tempo de contar os segundos en fraccións horarias de continentes dispersos que navegan sen ramal. Confesareilles que ás veces creo perder iso que chaman esperanza. Por fortuna, aínda son capaz de enganarme. Reciban un forte abrazo.
PRAZA EDUARDO CHAO
Pegar cartel.Dicir gritando: “Por favor, miren fixamente a este poema radioactivo”
SUBIDA SAN XULIAN
Neste lugar o desexable sería mirar ao mundo a través da fiestra, deixando ao carón a prohibición de circular polo mundo.
Máis adiante, na ruela, pegar cartel:
A orde para este poema é a seguinte “Saír correndo de aquí”.
RÚA DOUS PERIGOS Logo de pegar o cartel de “zona videovixilada” sacar unha instantánea de cada un dos presentes para, en canto sexa posible, envialas por correo electrónico ao autor da acción.
RÚA DO PEIXE Rogar aos presentes logo da pegada: “Por favor, un minuto de silencio”
PRAZA DOUS PESCADORES
Neste duelo entre semellantes,
hai que tirar ovos insistentemente.
RUA DO PEÑASCO Desde o alto do peñasco recitar con naturalidade o seguinte poema sobre o pudor
Pudor Dor Roca Grito Vaxina que se enche de palabras Pudor Ardor Folla Bico Mans abertas cubertas de pegadas Pudor Fedor Lousa Ceo Un mundo opaco para cubrir as pupilas Pudor Fervor Nota Rocío Barcos de nostalxia perdidos na noite Pudor Terra Aroma Beizos Espontáneos fluídos internos.
e ao subir, pegar cartel prohibindo aparcar os días pares.
PRAZA DO PEÑASCO Escribir no chan: “As palabras que se pisan non llas leva o aire”.
BAIXADA AO FORTE
En esta baixada, subir con forza para gritar a través dun altofalante:
“¡Non queda tempo!”A continuación descender sen máis.
PRAZA POBOADORES
Nesta acción probarase a poboar unha árbore.
SUBIDA DÁ BARROCA
Pegar “obviamente”. A continuación pedir aos presentes que interpreten.
FONTE DE BARROCA
Pegar poema para crear controversia ecolóxica.
LAVADOIROS
Anuncio de parada
.
CALQUERA RÚA PRÓXIMA
Buscar gato para pegar ao seu lado un corazón lixeiro.
FIN DE ACCIÓN Regalar poema inédito a quen prometa queimalo.
20h.
NOVE
María Lado.
Recital + videopoemas + música.
Intervención baseada nos poemas do seu
último libro « nove »: un poemario sobre o
exilio interior e a dor.
Duración aproximada: 45 m.
Vimos por este meio propôr-lhe o espectáculo “On The Road”, baseado no livro homónimo de Jack Kerouac quando se assinala o 50º aniversário do seu lançamento. Esta performance consiste numa banda sonora para o livro, por Tó Trips em guitarra e efeitos vários, e Tiago Gomes lendo excertos do livro, com vídeo-beat de Raquel Castro. Este espectáculo já foi apresentado na exposição “Remembering Jack Kerouac”, no espaço Av. da Liberdade 211, de onde partiu o convite para esta união em torno da Bíblia da Beat Generation, PELA ESTRADA FORA, influência para viajantes de todos os tempos. É de facto a viagem, uma estrada perdida e infinita para onde os dois performers e o vídeo remetem o espectador, para a route 66, América de todos os sonhos que aqui são todas as estradas do mundo: vias rápidas, estradas secundárias, deserto, cidades perdidas na noite e becos sem saída. O espectáculo-viagem tem a duração de uma hora. Teve três apresentações, a já referida estreia no espaço Av da Liberdade 211, no Cabaret Maxime, e no Music Box.
20:30h.
ARTE, PAZ, VIDA
Clemente Padín
Proyección documental de las performances y acciones de este poeta, artista y activista uruguayo (1984 – 2003).